Artikelen

Op weg naar de vrijmetselarij van de 21ste eeuw

Op weg naar de vrijmetselarij van de 21ste eeuw 1

De nieuwe grootmeester van de Nederlandse vrijmetselarij heeft aan alle vrijmetselaren gevraagd om met het hoofdbestuur mee te denken en te praten over een toekomstagenda. Hij heeft het gesprek beperkt tot een vijftal beleidsvelden, te weten: vergroten naamsbekendheid, verbeteren imago, ledenaanwas, ledenbehoud en vorming. Het feit dat deze vijf onderwerpen besproken dienen te worden, lijkt te wijzen op een mogelijk probleem, misschien wel een crisis, in de Nederlandse vrijmetselarij.

Het zou mooi zijn wanneer de grootmeester een grote hoeveelheid suggesties en tips krijgt van de Nederlandse broeders hoe hij de komende jaren bezig kan gaan met de vijf beleidsvelden. Maar mijn vermoeden is dat de aangeleverde suggesties eerder wijzen op een groeiende kloof in de Nederlandse vrijmetselarij. Een kloof die er al vanaf de 18de eeuw in zit. Wat is deze kloof? Hoe kunnen we deze kloof overbruggen? En het allerbelangrijkste: hoe kunnen we de harmonie in de vrijmetselarij en loges behouden? Is er een win-win-situatie mogelijk?

Op weg naar de vrijmetselarij van de 21ste eeuw 2Eerst een korte geschiedenisles. De vrijmetselarij heeft als motto ‘zoeken naar wat verbindt en wegnemen wat scheidt’, maar sinds haar publieke verschijning driehonderd jaar geleden heeft zij last van een innerlijke verdeeldheid.

Kort nadat het concept van een Grand Lodge was geïntroduceerd en deze daadwerkelijk was opgericht, vond een grote groep vrijmetselaren dat deze nieuwe entiteit de broederschap veranderde op manieren waar zij niet achter konden staan. In hun perceptie kaapte de nieuwe Grand Lodge de vrijmetselarij en probeerde haar consistent en uniform te maken. In hun ogen was de vrijmetselarij een prachtige pauw maar maakte de Grand Lodge van haar een saaie grijze duif.

De groep die het niet eens was met de nieuwe richting splitste zich af en vormde een eigen Grand Lodge. Zij noemden zichzelf de ‘Antients’ omdat zij wilden terugkeren naar een, in hun ogen, oorspronkelijke en authentieke vorm van vrijmetselarij. Dit resulteerde erin dat de nieuwe Grand Lodge de ‘Moderns’ werd genoemd, ondanks dat deze wat betreft leeftijd ouder was dan de Grand Lodge van de Antients.

De verdeeldheid tussen de Moderns en Antients duurde tot het begin van de 19de eeuw, toen ze een oplossing vonden voor hun verschillen en samen gingen in de United Grand Lodge of England.

Maar wat heeft de strijd in de 18de eeuw tussen de Antients en Moderns te doen met de oproep van de grootmeester en de toekomst van de vrijmetselarij?

Download het gehele artikel

 

2 reacties op “Op weg naar de vrijmetselarij van de 21ste eeuw

  1. Avatar

    In het artikel over de crisis in de (nederlandse) vrijmetselarij werd me duidelijk dat er een spanningsveld heerst tussen de leden die hoofdzakelijk de vorm zien en de (te weinige) leden die de inhoud van het gedachtegoed willen zoeken.
    Als aanstichtster en medeoprichtster van de eerste nederlandse vrouwelijke vrijmetselaarsloge ‘De Waterspiegel’ in Gouda (opgericht in dec. 2015) heb ik mijn medezusters ook met dit thema geconfronteerd. Het is een internationaal probleem dat ons laat zien dat we bepaalde dingen in ons denken collectief over het hoofd hebben gezien.
    Voorkomen is beter dan genezen! Als nieuwe loge zoeken we actief naar de inhoud van de vrijmetselarij en orienteren ons op het G.O.N.
    Als we niet begrijpen welke rijke inhoud de vrijmetselarij door de eeuwen heen heeft verzameld, kunnen we de vorm waarin we dit proberen over te brengen niet met overtuiging brengen. Als de inhoud is zoek geraakt, is de vorm nl. een lege huls geworden.
    De vrijmetselarij heeft eigenlijk een enorm potentieel om zich verder te ontwikkelen als meer leden zich van deze dingen bewust worden.
    Veel maatschappelijke problemen die we nu kennen bv. (burn out en depressiviteit) zijn mogelijk terug te voeren op een te formalistische, oppervlakkige en materialistische kijk op de wereld. Onze materiele graai-mentaliteit kan ons geen geestelijke rijkdom verschaffen. Iedereen weet ook eigenlijk wel dat geld niet gelukkig maakt.
    In de oudheid in de school van Pythagoras was dit probleem ook al bekend. Met deze school is het begrip “Hygeia” verbonden.

    De Oostenrijkse Prof. dr. Peter J. Gowin heeft onderzocht of de Vrijmetselarij ook persoonlijkheidsontwikkeling kan bevorderen. Ja, concludeert hij, als een vrijmetselaarsloge in drie behoeften voorziet, nl. op rationeel (bouwstukken en comparities), spiritueel (arbeid met ritualen en symbolen) en sociaal gebied (groepsdynamiek). Deze moeten met elkaar in evenwicht zijn. Ook kunnen er belemmerende factoren worden aangewezen die de persoonlijke groei van de leden kunnen verhinderen, bv. als in de groep te weinig dynamiek heerst.

    Van fouten kunnen we leren, lijkt me, maar dan moeten we ons wel eerst van onze fouten bewust zijn. Heel nuttig als een grootmeester deze vorm van bewustwording en zelfkennis in gang wil zetten.

    (boektitel: Freimaurerei und Persönlichkeitsentwicklung, ISBN 978-3-902626-47-9).

    1. Avatar

      Dank voor je (voor mij) waardevolle reactie. Ja, groepsdynamiek is voor mij het sleutelwoord. Wij klagen te vaak over dat wat er gebeurt in de wereld en zijn te bang om ons in de loge uit te spreken over de onderwerpen die ons geestelijke klimaat in hoge mate beinvloeden (populisme, fakenews en alternatieve waarheden). Laten wij meer uitdragen de woorden van Augustinus uit zijn preek “Wij zijn de tijden”. en denken wat Ortega Y Gasset schreef in de Opstand van de horden. Wij staan niet ter zijde en kijken toe, nee wij zijn het zelf. Wij bepalen mede dat wat gaat gebeuren. O ja, wie ben ik. Ik ben de redenaar van loge De Veluwe in Apeldoorn en op onze aanstaande comparitie worden de toekomstplannen besproken waarover het G.O.N. zich tot ons richtte. Die ik dan maconniek zal samenvatten.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

Don`t copy text!

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief en ontvang gratis een mystiek e-boek

Schrijf je nu in voor onze maandelijkse nieuwsbrief. Dan blijf je niet alleen gemakkelijk op de hoogte van interessante artikelen, nieuwe cursussen en leuke acties, maar ontvang je ook tijdelijk het exclusieve mystieke ebook 'De Tempel der Mensheid'.