Vrijmetselarij

Het maçonnieke principe van de Naastenhulp

De vrijmetselarij kent drie plichten: De plicht naar jezelf, de plicht naar je medemens en de plicht naar de wereld. De belangrijke principes in de vrijmetselarij hebben betrekking op bovenstaande drie plichten en zijn: (Broeder)Liefde, Naastenhulp en  de Waarheid. Op deze drie principes ligt in de vrijmetselarij de grootste nadruk.

Met “principes” wordt bedoeld lessen die duidelijk waar zijn, universeel aanvaard zijn, en die vrijmetselaren altijd voor vanzelfsprekend nemen. Voorbeelden van dergelijke principes vinden we overal om ons heen: Een goede gezondheid is beter dan ziekte, een eerlijke man is betrouwbaarder dan een leugenaar, het is beter om geld te besparen dan om het over de balk te gooien, een hardwerkende man is nuttiger dan een luie, een wijs man is een betere raadgever dan een dwaas, en kennis heeft de voorkeur boven onwetendheid.

Het zijn maar een paar van talloze voorbeelden van principes die geen enkel intelligent mens in twijfel trekt. Iedereen neemt ze voor lief. Het zijn principes. Ze zijn vanzelfsprekend.

Universele, menselijke principes

De Vrijmetselarij beschouwt (Broeder)Liefde, Naastenhulp en de Waarheid als universele, menselijke principes. Vandaar dat ze ook met hoofdletters worden geschreven. Het zijn voor de hand liggende, zichzelf bewijzende, axiomatische aannames.

De vraag rijst of dit altijd zo is geweest? Is het gebruikelijk voor mensen om Broederlijke Liefde te overwegen? Misschien is het iets wat niet uitvoerbaar is, en is het daarom niets anders dan een utopische visie om over te dromen maar wat nooit gerealiseerd kan worden?

Het is een uitdaging van de Vrijmetselarij om bovenstaande aannames als “principes” te bestempelen want dat betekent dat ze niet alleen waar zijn, maar tevens duidelijk, vanzelfsprekend en noodzakelijk zijn.

Tenzij iemand dit feit begrijpt, tenzij iemand zelf inziet dat de principes van de Vrijmetselarij waarheden zijn en niet alleen visionaire idealen, zal iemand nooit in staat zijn om de Koninklijke Kunst te begrijpen. Want de Vrijmetselarij vertelt niet dat Liefde, Hulp, en de Waarheid waar zouden moeten zijn, en dat het beter voor ons allemaal zou zijn als ze waar waren, maar de vrijmetselarij gaat er vanuit dat ze waar zijn.

De vraag is niet of we in deze principes wel of niet geloven, want vrijmetselaren kunnen niet anders dan in hen te geloven, maar de vraag is wat we er mee gaan doen?

Sint Maarten

Naastenhulp, wat we op 11 november met het feest van Sint Maarten vieren en op een leuke en makkelijke manier in de praktijk brengen, is een vorm van vrijgevigheid. Er moet onderscheid worden gemaakt tussen naastenhulp en charitas.

Wanneer we denken aan charitas dan denken we aan armoede, of de kans op armoede. We gaan er van uit dat de gemeenschap of de overheid dit soort problemen oplost. Een man is verlamd, chronisch ziek, werkloos, of hij is verslaafd aan bijvoorbeeld drank of gokken, met als gevolg dat hij en zijn dierbaren hulp nodig hebben.

De zorg voor deze mensen wordt meestal beschouwd als een verantwoordelijkheid die rust op het publiek of ligt bij de overheid. In de regel neemt het publiek deze verantwoordelijkheid op zich door middel van een vorm van georganiseerde financiële aanpak die betaald wordt uit publieke middelen.

Maçonnieke naastenhulp

Het maçonnieke concept van naastenhulp is iets anders. Maçonnieke Naastenhulp gaat er van uit dat elk mens, ongeacht hoe vlijtig en zuinig hij is, door middel van een onverwachte tegenslag of door andere omstandigheden waarover hij geen zeggenschap heeft, een tijdelijke behoefte aan een helpende hand heeft.

Een helpende hand uitsteken in dergelijke omstandigheden wordt door vrijmetselaren niet gezien als liefdadigheid, maar als een natuurlijke en onvermijdelijke daad van broederschap.

Onder broederschap wordt verstaan dat iemand bereid is om naar eigen draagkracht en overweging hulp en bijstand te bieden. Daarom is naastenhulp, in maçonnieke zin, een universeel principe.

Uit de online cursus Toegepaste Vrijmetselarij

 

Gerelateerde artikelen