Artikelen

De maçonnieke mens

De maçonnieke mens 1

Het gerucht gaat dat onderstaande mystieke afbeelding het werk is van een verlichte en wijze vrijmetselaar. De afbeelding zat verborgen tussen privé-papieren die na zijn overleden werden gevonden. Bij de afbeelding zat een handgeschreven notitie waaruit bleek dat de afbeelding bedoeld was als illustratie in een boek over de mystieke kunst die de oude vrijmetselaar wilde publiceren.

Hij zag af van publicatie omdat hij twijfelde of het openbaar maken van deze afbeelding en andere mystieke geheimen wel verantwoord was. Volgens de oude vrijmetselaar waren er te weinig zoekers die deze afbeelding zouden kunnen waarderen. Hij besloot te luisteren naar de wijze raad van zijn meester die ooit zei dat men geen paarlen voor de zwijnen moest gooien.

Omdat deze website zich richt op de serieuze en ervaren zoeker naar licht durven wij het aan om een duiding van deze afbeelding hier te publiceren.

tozumpan

To Zumpan

De afbeelding heeft de mysterieuze Griekse titel To Zumpan welke moeilijk is te vertalen. Uit onderzoek blijkt dat het mogelijk vertaald kan worden met ‘de mens’ en dan specifiek in zijn hoedanigheid als ‘het alomvattende’, ‘de microkosmos’, ‘de maat van alle dingen’ of ‘het universum in miniatuur’. Het doel van de afbeelding is om de geleidelijke evolutie van het menselijk leven te tonen; van een negatieve onbewuste of onwetende staat, naar zelfbewustzijn, en uiteindelijk naar God-bewustzijn of het bewust-zijn in de Universele Geest. In maçonnieke termen toont de afbeelding de weg van het menselijke ego van de duisternis naar het licht.

Het eindige en oneindige

De achtergrond van de afbeelding toont het oneindige, het rijk van het universele ongeconditioneerde Wezen. Het wordt gemarkeerd met de tekst Circulus ceterni motus, wat betekent de cirkel (of sfeer) van de eeuwige oorzaak en motivatie.

Ingesloten binnen deze cirkel is de ondergeschikte cirkel (of sfeer) van het eindige, waarbinnen de Goddelijke Idee wordt gerealiseerd in de creatie van de mens.

De eindige sfeer wordt afgesloten van het oneindige door een sluier of gordijn. Deze is wit aan de ene kant en donker aan de andere kant.

Aan de onderkant van de sluier hangt een zwarte wolk gemarkeerd met de tekst Physica Subterranea. De wolk vertegenwoordigt het onbewuste; de primitieve chaotische subtoestand (phusis), waaruit het Licht – dat wil zeggen het ware bewustzijn – gedistilleerd dient te worden. Hierdoor wordt chaos omgevormd tot een geordende kosmos van wijsheid, kracht en schoonheid in een schepsel die dan de realisatie van het Goddelijke Idee wordt.

Eerste graad

Opkomende uit deze duisternis en rijzend (reizend) naar het Licht stijgt een menselijke vorm op. Aan de onderkant van de romp zijn de organen te zien die behoren bij de noodzakelijke maar sensuele en meest elementaire vorm van bewustzijn.

Dit bewustzijn manifesteert zich als een verlangen naar voedsel, zelfbehoud, voortplanting en andere vormen van noodzakelijke maar zelfzuchtige hebzucht.

Bij deze ingewanden staan kleine astronomische tekens afgebeeld die de eerste zwakke stappen naar het ware bewustzijn markeren. Deze astronomische tekens lijken op kleine lichtgevende sterren aan een donkere hemel. Dit sensuele, egoïstische verlangen is het bewustzijn dat in de eerste graad van de vrijmetselarij wordt aangepakt en getransformeerd.

Tweede graad

Hogerop, in de borst, is het symbool van de maan geplaatst. Het markeert de stap van het bewustzijn van het louter zinnelijke, naar het rationele bewustzijn. Het suggereert natuurlijk niet dat de zetel van de rede zich in de borstkas bevindt, maar dat de dierlijke mens zich heeft ontwikkeld tot de denkende mens, de homo sapiens.

De maan – welke een bewegend lichaam is wiens licht enkel maar een reflectie is, en wast en waant – is een passend symbool voor de natuurlijke maar onstabiele rede. De afbeelding toont de rede als een wisselende mix van duisternis en licht. Dit rationele bewustzijn wordt aangepakt en getransformeerd in de tweede graad van de vrijmetselarij.

Derde graad

Nog hoger, aan de top, zien we het hoofd dat wordt vertegenwoordigd door het symbool van de zon. Het wijst op het bereiken van het hoogste spirituele bewustzijn waartoe de mens subliem verheven wordt in de derde graad van de vrijmetselarij.

In een maçonniek loge wordt deze verheven staat gepersonifieerd door de Meester, die de opkomende zon in het Oosten markeert. Het is de zon die verborgen is in het binnenste van ieder mens, en waar omheen de kleinere lichten van het verstand en de zintuigen in de juiste volgorde en mate dienen te bewegen.

Net als dat de natuurlijke zon een vast lichaam is in het midden van het zonnestelsel met de aarde en andere planeten er om heen bewegend.

Evolutie

De sterren, de maan, en tenslotte de zon staan dus in de afbeelding symbool voor de progressieve graden van bewustzijn middels welke het menselijke individu evolueert uit de primitieve duisternis, chaos en bewusteloosheid. Deze evolutie vormt de spirituele geschiedenis van de gehele mensheid en van elk individueel mens.

Ieder van ons is een samenvatting en een herhaling van het creatieve proces dat continue aan het werk is in het heelal. Ieder van ons dient als het ware zijn eigen zonnestelsel te worden, met een zon in het midden als een regerend principe en kleinere lichten die daar ordelijk omheen bewegen.

Symmetrie en harmonie

Het figuur op de afbeelding heeft in zijn ene hand een gelijkzijdige driehoek vast, met daarop de tekst Symmetria. Dit geeft aan dat hij zijn drievoudige natuur (zintuigen, rede en spiritueel intellect) in perfecte balans, symmetrie en eenheid heeft gebracht.

In de andere hand heeft hij een lier vast. Deze duidt er op dat alle delen van zijn wezen in harmonie met elkaar zijn. Het gordijn, of de sluier, van het eindige bestaan is voor hem uit elkaar gegaan waardoor hij in het Oneindige Licht staat.

Het figuur in de afbeelding staat dus niet alleen symbool voor de maçonnieke weg naar zelfrealisatie, maar het biedt ook een overkoepelend blik op de menselijke evolutie in het algemeen. Of zoals een moderne schrijver schreef:

“the history of an exceedingly slow and painful emergence
of love through a heavy atmosphere of lust, ambition,
fear, envy and all the dark emanations of egoism . . .
The full emergence of love, the full revelation of the
immortal self within this word of mortality is, in my
view, the climax to which humanity, and perhaps all
sentient creatures, are imperceptibly progressing.”

Geboorte

Maar het diagram bevat nog een paar opvallende kenmerken. Het toont tevens hoe de geboorte van dit nieuwe bewustzijn gestimuleerd kan worden. Het toont hoe in een mens de maçonnieke tempel wordt opgebouwd vanuit de steengroeve. Voedsel is net zo nodig is om het hogere geestelijke leven te voeden als dat het nodig is om het lagere stoffelijke leven te voeden.

In de maag van de figuur op de afbeelding zien we daarom korenaren en druiven; symbolen voor mystiek brood en wijn. Deze dienen als voedsel voor de vorming van de nieuwe mens; de embryonale figuur die is afgebeeld in de buurt van het hart, maar die nog middels een navelstreng vastzit aan de oude zelf. Net als dat een kandidaat in de vrijmetselarij bij binnenkomst nog vastzit aan een strop.

Tussen het ongeboren kind en de zon, in de buurt van de keel, zien we op de afbeelding een symbool die hermetisch aandoet.

“Darkness and Light are both of one nature, different only in seeming, for each arose from the source of all. Darkness is disorder, Light is order; Darkness transmuted is Light of Light. This my children, your purpose in being, transmutation of Darkness into Light. ”
– The Emerald Tablet Of Hermes

Persoonlijke ervaring

Aan de rechterkant van de afbeelding wijst de hand van een onzichtbare leraar naar het woord Experientia. Dit wijst erop dat deze waarheden alleen geleerd kunnen worden middels persoonlijke ervaringen.

Vanaf de linkerkant wijst een andere hand op de letters R A T F O. Deze cryptische afkorting zijn de eerste letters van een instructieve stelregel. Ze staan mogelijk voor Rectitudo ac Temperantia Faciunt Oleum, oprechtheid en intelligente gematigde arbeid genereren olie (dat wil zeggen, wijsheid).

De maçonnieke mens 2U kunt, indien u dat wil, nu zelf verder reflecteren en mediteren op deze afbeelding. Middels bezinning en contemplatie kan iedere maçonnieke en mystieke student er een speciale betekenis voor hem- of haarzelf uithalen.

Indien u tot andere duidingen komt bij het zien van deze afbeelding dan zijn we daar natuurlijk zeer in geïnteresseerd. U kunt deze in een reactie hieronder plaatsen.

 

Meer weten over de Vrijmetselarij?
Bent u na het lezen van dit artikel geïnteresseerd geraakt in de vrijmetselarij dan raden wij u aan om een avond voor belangstellenden bij te wonen bij een loge bij u in de buurt. Op de site vrijmetselarij.nl vindt u een handig overzicht. Is dit voor u niet mogelijk maar wilt u wel aan de slag met de eeuwenoude maçonnieke methode van zelfverbetering dan is onze cursus Toegepaste Vrijmetselarij mogelijk iets voor u. Deze cursus is bedoeld voor iedereen die de mysteriën van de vrijmetselarij wil doorgronden en integreren in zijn of haar leven, zowel vrijmetselaren als niet-vrijmetselaren. Uitgebreide informatie over deze cursus vindt u hier

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

Don`t copy text!

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief en ontvang gratis een mystiek e-boek

Schrijf je nu in voor onze maandelijkse nieuwsbrief. Dan blijf je niet alleen gemakkelijk op de hoogte van interessante artikelen, nieuwe cursussen en leuke acties, maar ontvang je ook tijdelijk het exclusieve mystieke ebook 'De Tempel der Mensheid'.