Artikelen

300 jaar Vrijmetselarij: Echt waar? En wat nu?

300 jaar Vrijmetselarij: Echt waar? En wat nu? 1

De vrijmetselarij is een authentieke westerse inwijdingstraditie. Misschien wel de laatste in haar soort. Haar filosofie is een prachtige symbiose van het neoplatonisme, in de vorm van de bouwsymboliek, en de gnostiek, in de vorm van de lichtsymboliek.

Zij is zo oud als de mensheid. Een mooie beschrijving van haar is dat ze een bijzonder systeem van moraliteit is, verhuld in allegorie en geïllustreerd door symbolen en rituelen. Kernbegrippen in deze definitie zijn: dat de vrijmetselarij een methode biedt, dat zij zich bezighoudt met moraliteit en dat haar ware essentie “verhuld” is.

Noch de moraliteit, noch de allegorie is de kern van de vrijmetselarij. Maar zowel de moraliteit als de allegorie zijn essentieel om tot haar kern te komen.

De vrijmetselarij is niet 300 jaar oud, maar veel ouder. Nee, zij is geen kind van de Verlichting maar een kind van de authentieke eeuwenoude mystiek. En nee de huidige vorm van de vrijmetselarij is niet zoals ze ooit bedoeld is, maar is zij helaas nog maar een schaduw van haar ware zelf.

De bizarre situatie is ontstaan dat buitenstaanders vaak meer weten over de vrijmetselarij en haar beter snappen dan de meeste vrijmetselaren. Zo is in buitenwereld een gangbare theorie dat de speculatieve vrijmetselarij in de 16de en 17de eeuw – en niet in de 18de eeuw – is ontstaan toen belangrijke filosofische denkers die grote affiniteit hadden met het esoterische rozenkruisers-gedachtegoed een manier zochten om elkaar zowel veilig als internationaal te ontmoeten. Zij wilden ketterse filosofische stromingen zoals de gnostiek, de hermetiek, alchemie maar ook het authentieke neoplatonisme bestuderen en praktiseren.

Match made in heaven
300 jaar Vrijmetselarij: Echt waar? En wat nu? 2Het was tevens de periode dat het middeleeuwse gilde-systeem tegen zijn einde liep. Gilden zochten niet alleen naar nieuwe leden maar vooral naar een nieuwe invulling. En de Europese rozenkruisers zochten een veilig onderkomen.

Het gilde van de rondreizende kathedraalbouwers was zowel internationaal, als de meest intellectuele en esoterisch-onderlegde van alle gilden. Een match made in heaven dus. Het is niet toevallig dat de eerste bekende vrijmetselaren als Elias Ashmole, Robert Moray en Desagulier grote affiniteit hadden met het rozenkruisers-gedachtegoed.

En zie hier het begin van de spanning en mogelijke kloof in de vrijmetselarij. Een klein groepje esoterici kwam de operatieve metselaarsloges in op zoek naar gelijkgestemden. De verboden, esoterische kern van de speculatieve vrijmetselarij werd verhuld. Het moest subtiel alleen die broeders aanspreken die er voor open stonden. Het was niet de bedoeling om van de loges esoterische genootschappen te maken. Dat zou te gevaarlijk zijn geweest.

De Antients werden de hoeders van de loge als esoterische inwijdingsgenootschap. De Moderns waren de hoeders van de loge als sociale ontmoetingsplaats.
De geschiedenis leert ons dat de Moderns hebben ‘gewonnen’. Hun versie van de vrijmetselarij werd de leidende versie.

Verzamelplaats voor wereldse flierefluiters
Maar de esoterici verdwenen niet. Zij koesterden en bewaakten datgene wat verhuld werd en ondergingen gelaten het hoongelach en de desinteresse van hun medebroeders.

Zij zagen met lede ogen aan hoe de loge een verzamelplaats werd voor “de wereldse flierefluiter, de liefdadige hypocriet en de verzamelaar van titels en maçonniek klatergoud”. Dit waren de woorden van een Engelse broeder in 1817.

En 300 jaar later zit de vrijmetselarij in een identiteitscrisis, met als gevolg leeglopende loges, stuurloos beleid en meesterschap dat alleen aangeeft hoe lang je al contributie betaald.

Match made in hell: Onvrede en vergrijzing
Uit het onderzoek ‘Jongeren in beweging: tijdsgeest in een maçonniek perspectief’ door Rien Heijdanus blijkt dat ‘onvrede’ een belangrijke, misschien wel de belangrijkste, reden van opzegging is.

Minder dan 20 procent van de broeders is onder de 30. En van de broeders die de Orde dekken is het merendeel onder de 40. De gemiddelde leeftijd in de Nederlandse vrijmetselarij is 67 jaar. Nog 25 jaar en de vrijmetselarij is in Nederland door ouderdom verdwenen.

Maçonnieke Renaissance
300 jaar Vrijmetselarij: Echt waar? En wat nu? 3Gelukkig zijn er in de afgelopen tien jaar wat spannende rimpels verschenen in het voorheen stille oppervlak van de maçonnieke vijver. Misschien zelfs wel het begin van een maçonnieke Renaissance.

Volgens veel oudere vrijmetselaren was de vrijmetselarij voor de Tweede Wereldoorlog veel esoterischer. Zij beschrijven deze vrijmetselarij echter negatief als de ‘theosofische vrijmetselarij’. Zij kwamen na de traumatische jaren terug in de loge vooral op zoek naar een veilige plek om gezamenlijk hun levens weer op te bouwen.

Maar hun tijd, en hun invulling van de vrijmetselarij, komt aan zijn einde. De nieuwe generatie vrijmetselaren heeft genoeg sociale contacten en zoekt dat niet in de loge. Zij komen niet wekelijks naar de loge en betalen niet honderden euro’s contributie om leuke mannen te ontmoeten. Zij komen naar de loge op zoek naar zelfkennis, zelfontwikkeling en misschien zelfs het meer mystieke zelfrealisatie.

We moeten de generatie ‘sociale’ broeders dankbaar zijn dat ze de Koninklijke Kunst na de Tweede Wereldoorlog al die jaren levend hebben gehouden. Maar we dienen ook te erkennen dat de afname van het ledenaantal komt door mismanagement, gebrek aan kennis, of in ieder geval hun gebrek aan het delen van hun kennis, en het ontkennen van onze esoterische wortels.

De erkenning dat er iets moet veranderen is er gelukkig. Maar de verandering zal niet komen van deze oude meesters. Ze zien wel dat er iets moet gebeuren, maar zij hebben, en zijn, niet de oplossing.

Effectief maar verhuld
Indien je op zoekt bent naar geheime kennis en een effectieve methode voor zelfrealisatie, weet dan dat dit in de vrijmetselarij is te vinden. Maar wel verhuld.

Als je op zoekt bent naar parels, maar je gaat alleen tot je knieën in de zee dan zal je deze nooit vinden.

Blijf zoeken, blijf vragen. Wil je haar rijke geschiedenis leren kennen, of haar esoterische kern, of haar relaties met esoterische organisaties en mystici in het verleden, haar symboliek, haar eeuwenoude filosofie, of ben je op zoek naar een authentieke filosofische en mystieke leerschool die je de levenskunst van beter mens worden bijbrengt? Neem dan geen genoegen met de ontkenning door andere vrijmetselaren, hoe oud of vol behangen met metaal ze ook zijn. Laat je niet met een kluitje in het riet worden gestuurd omdat het toch “maar allemaal spel is”.

Vrijmetselarij is een geschenk
300 jaar Vrijmetselarij: Echt waar? En wat nu? 4De filosofische en mystieke kern van de vrijmetselarij staat misschien haaks op datgene waar de huidige samenleving in is geïnteresseerd. En ook de meeste broeders hebben nul komma nul interesse in de esoterische filosofie van de vrijmetselarij.

Sterker nog, veel van hen staan er vijandig tegenover. Zij vinden het gevaarlijke onzin. Zij willen de vrijmetselarij moderniseren door haar juist meer acceptabel te maken voor de profane maatschappij en het materiële Westen.

Vrijmetselarij is een geschenk. Misschien wel het kostbaarste geschenk dat je in deze wereld kunt krijgen. Zij is een ware hoedster van de oude mystieke tradities. Vrijmetselarij is een authentieke methode om mensen in deze tradities in te wijden. Zij is uniek westers. Zij bezit eeuwenoude wijsheid die ze graag wil delen. Het is alleen bijna verdwenen en vergeten, en wat er nog over is, is meer verhuld dan ooit.

Vrijmetselarij is de vorm die zij in de 17de en 18de eeuw heeft gekozen, maar zij heeft in haar lange geschiedenis vele vormen aangenomen. Zij is geen kind van de Verlichting, maar de Verlichting is een kind van haar. Mogelijk wordt het tijd voor haar om de sleetse jas van vrijmetselarij om te ruilen voor een nieuwe jas. De tijd zal het leren.

 

4 reacties op “300 jaar Vrijmetselarij: Echt waar? En wat nu?

  1. Avatar

    Ben ooit gevraagd door uw organisatie om te participeren, misschien was ik te jong of beetje bang toen. Nu weet ik meer . Ben toen op een van uw bewustwordingscursussen ontdekt zeg maar omdat ik geen ego zou hebben. Moest opgeleid worden door een echtpaar in Oosterbeek. Ben toen gestopt,misschien niet het slimste ding om te doen. Mijn voorvader van moeders kant was een tempelier, Zijn naam was Methorst Hij is geridderd en wij hebben een familiewapen.Ik weet het niet precies wat ik nou zoek maar dit alles spookt maar door mijn hoofd sinds ik een programma heb gezien over de tempeliers. Ben zelf een jaar in Israel geweest weet niet eens waarom ik daar naar toe ging onwetend toen over mijn voorvader. Ik hoop niet dat jullie mij erg vreemd of dom vinden nu . Ik moest dit toch even kwijt……..

  2. De Mystieke School

    Hoi Willemijn,
    Bedankt voor je reactie. Wij zijn niet de vrijmetselarij, dus ‘uw organisatie’ klopt niet. Wij zijn ook geen tempeliers. Misschien was een bloedlijn vroeger heel belangrijk in spirituele organisaties, maar tegenwoordig niet meer. We stammen immers allemaal af van Karel de Grote of van Djenghis Khan. 🙂 Wil je vrijmetselaar worden dan adviseer ik je om te kijken of er bij jou in de buurt een vrijmetselaarsloge is. Er zijn ook christelijke tempeliers-organisaties, maar daar hebben wij geen ervaring mee. Belangrijker is het om een moderne tempelier, een moderne ridder te worden. Daar kan je vandaag nog mee beginnen:
    https://mystiekeschool.nl/vrijmetselarij/spirituele-ridderlijkheid/

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

Don`t copy text!

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief en ontvang gratis een mystiek e-boek

Schrijf je nu in voor onze maandelijkse nieuwsbrief. Dan blijf je niet alleen gemakkelijk op de hoogte van interessante artikelen, nieuwe cursussen en leuke acties, maar ontvang je ook tijdelijk het exclusieve mystieke ebook 'De Tempel der Mensheid'.