Artikelen

Homo Sapiens, de Wijze Mens

Homo Sapiens, de Wijze Mens 1

Volgens Wikipedia is  de vertaling van ‘homo sapiens’ de ‘verstandige of wijze mens’. Maar ‘verstandig’ en ‘wijs’ zijn niet hetzelfde. Als je iemand ziet verdrinken in een ijskoude sloot dan zou het verstandig zijn om er niet achteraan te springen. Maar het is echter wel wijs om een poging te doen het leven van een medemens te redden, ook al riskeer je daarmee je eigen leven.

Het begrip ‘wijsheid’ is iets wat we kennen in alle esoterische en religieuze stromingen. De definitie van ‘wijsheid’ volgens (opnieuw) Wikipedia is ‘de kunst om in alle levensomstandigheden juist te oordelen en te handelen’. ‘Juist’ als in ‘goed’. Een wijs mens is dus iemand die in alle omstandigheden het goede denkt en doet. De betekenis is praktisch en moreel.

Dit is ook een gangbare uitleg van wat spirituele verlichting is. Een Verlicht persoon is een goed persoon. En een goed persoon is automatisch een Verlicht persoon. Je bent Verlicht wanneer je in alle omstandigheden weet wat goed is en dit vervolgens ook doet.

In de vrijmetselarij is wijsheid iets waarnaar je streeft; waarvoor je moet werken. Maar blijkbaar is het dermate eenvoudig dat het de arbeid is voor de Leerling. De  Leerling krijgt instructie bij het (eerste) Licht van Wijsheid. En de eerste arbeid om wijsheid te verkrijgen is de arbeid aan de ruwe steen met hamer en beitel.

Er wordt gezegd dat de drie (kleine) Lichten in de vrijmetselarij staan voor het inzicht dat je wijsheid nodig hebt om een bouwwerk op te richten, kracht om deze te ondersteunen en schoonheid om het uiteindelijk te verfraaien. We kunnen pas met iets beginnen wanneer we wijsheid hebben. Dat is de basis en dus blijkbaar redelijk makkelijk om aan te komen. Vreemd, want in onze maatschappij is ‘wijsheid’ een zeer zeldzaam goed.

De drie (kleine) Lichten in de vrijmetselarij tonen ons de juiste stappen – of fases – naar Verlichting.
Je hebt als eerste wijsheid nodig; kennis van wat goed is. Maar kennis zonder actie is als een boom zonder vruchten. Net als dat actie zonder kennis is als schieten met hagel op een mug. Dus, eerst moet je weten wat goed is, en vervolgens moet je doen wat goed is. Daar is kracht, wilskracht vooral, voor nodig. Het goede “doen” kan alleen door de wereld in te stappen en interactie met andere mensen.

De drie kleine Lichten in de vrijmetselarij corresponderen ook met de drie vormen van kennis;

  1. Kennis uit (theoretische) informatie (wijsheid – de leerling)
  2. Kennis uit (praktische) ervaring (kracht/actie – de gezel) en
  3. Kennis uit (intuïtief) inzicht (het Hogere/Schoonheid – de meester)

Wijsheid (het goede denken en doen) is dus praktisch en moreel. Het begrip ‘moreel’ is ook iets dat wat we kennen in de vrijmetselarij. Eén van de oudste definities van de vrijmetselarij is: a Peculiar System of Morality Veiled in Allegory and Illustrated by Symbols and Rituals. Een bijzonder systeem van moraliteit gehuld in allegorie en geïllustreerd door symbolen en rituelen. Mijns inziens raakt deze definitie de kern van wat vrijmetselarij is.

Eerst weer even wat definities:
Moraliteit is de mate waarin iemand van goede zedelijkheid is.”Moraliteit heeft ook een didactische waarde.
Een allegorie is een symbolische voorstelling waarbij een idee of abstract begrip (bijvoorbeeld deugden en ondeugden) wordt verbeeld door een of meer personificaties, personen en concrete zaken.
Een symbool is een zinnebeeldig teken waarvan de betekenis algemeen herkend wordt.

Als we de oude definitie van de vrijmetselarij naar onze tijd vertalen dan is het ‘een bijzonder systeem van moraliteit dat wordt onderwezen door verhalen waarin symbolen gebruikt worden die een verborgen betekenis hebben.’ De vrijmetselarij is dus een les in moraliteit die op unieke wijze wordt doorgegeven.

De vrijmetselarij probeert goede mensen beter te maken. De minimale vereiste om toe te treden is dat iemand een vrij mens is van goede naam. Dit dient de basis te zijn. Het is echter niet het doel. Het doel van de vrijmetselarij is om dit om te draaien; om iemand een goed mens te maken die zichzelf beperkt; een hoog ontwikkelde moraliteit heeft. Want ‘goed doen’ en een ‘goede naam’ hebben, zijn net zo min hetzelfde als ‘verstandig’ en ‘wijs’.

 

4 reacties op “Homo Sapiens, de Wijze Mens

    1. Avatar

      Wijsheid en goedheid zijn geboren als tweeling, één hart moet kloppen voor beide zusters, die nooit zonder elkaar worden gezien.:)

      William Cowper

  1. Avatar

    “Goedheid” betreft de intentie waarmee de mens denkt c.q. handelt; “wijsheid” betreft de mate van effectiviteit waarmee dit denken c.q. handelen tot gevolgen leidt. Puck Flammang

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

Don`t copy text!

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief en ontvang gratis een mystiek e-boek

Schrijf je nu in voor onze maandelijkse nieuwsbrief. Dan blijf je niet alleen gemakkelijk op de hoogte van interessante artikelen, nieuwe cursussen en leuke acties, maar ontvang je ook tijdelijk het exclusieve mystieke ebook 'De Tempel der Mensheid'.