Artikelen

Het lijden en het verhaal van Ik

Het lijden en het verhaal van Ik 1

Lijden komt vanuit het denken. Een groot deel van ons lijden is een gevolg van ons denken. Dieren kunnen pijn voelen, maar dat is iets anders dan geestelijk lijden. Dieren kunnen een ledemaat verliezen, of gewond raken. Maar ze denken er niet over na. Ze intellectualiseren of conceptualiseren datgene wat hen is overkomen niet. Ze hebben geen ego en dus ook niet een ‘verhaal van Ik’. Dat is waar het meeste van ons lijden uit voortkomt; het verhaal van Ik. Waar komt het verhaal van Ik vandaan? Hoe ontwikkelen we dit verhaal van Ik? En hoe gaan we de strijd aan met het ego?

Staat van zuiverheid

Het verhaal van Ik begint bij onze geboorte. Wanneer een kind wordt geboren is het heel onschuldig en leeft het in een staat van overgave en onderwerping. Het kind is geboren in een staat van onschuld, van zuiverheid. En omdat het nog niet bewust is van het Zelf, heeft het ook nog niet de geest ontwikkeld om die te weerstaan. Een kind heeft geen drang tot verzet. Nog niet.

Ieder kind wordt geboren in een staat van zuiverheid, van onschuld, en een staat van onderwerping en overgave aan een hogere wil. In het begin wordt deze hogere wil geuit door zijn ouders. Het ziet de werkelijkheid nog als één samenhangend geheel. Het ziet alleen eenheid. Het heeft geen benul van het Zelf.

Een kind heeft geen ego. Er is nog geen ‘ik’ in beeld. Maar het begint dit gevoel van het zelf te ontwikkelen. Het begint (omdat het moet) een ego te ontwikkelen. Het is bijna een onvermijdelijk proces. Ieder mens is voorbestemd om door dit proces te gaan; van geboorte (een staat van (onbewuste) onschuld) naar de ontwikkeling van het ego (het ontwikkelen van het Zelf).

Eerste ontmoeting met het Zelf

Zodra een kind wordt geboren, krijgt het een naam. Zijn eerste ontmoeting met zijn Zelf. Wij geven het kind een naam en door deze naam onderscheidt het kind zijn bestaan van al het andere. Of de naam Kees, Petra, Fatima of Johnny is; we blijven de naam in het bewustzijn van het kind hameren.

Het lijden en het verhaal van Ik 2Het kind is als een spons, het absorbeert, het leert. Het is daarvoor geprogrammeerd. We worden geboren met een innerlijke drang om te leren. Het kind begint het idee van een afzonderlijke Zelf te absorberen. Het begint zichzelf met deze naam te associëren.

Het kind begint een gevoel van eigenwaarde op basis van deze naam te creëren. De eerste woorden van sommige kinderen zijn zelfs ‘Kees speeltje’, ‘Tim auto’, ‘Petra pop’. Nog voordat ze ‘ik’ kunnen zeggen.

Eén van de eerste dingen die een kind leert is ‘brein-gerelateerd’. Het kind beseft dat iets zijn speeltje is, zijn lichaam, zijn mama, zijn papa. Het beseft het concept van ‘mijn’. Hij leert het concept van bezit. Het besef van eigendom is essentieel voor het ego-gevoel van eigenwaarde.

Voor ouders is deze ontwikkeling onvermijdelijk. Wij geven een kind een naam, leren het kind dat het losstaat van al het andere. En het begint om een “brein-lichaam” te ontwikkelen. Het komt in de staat van bewustzijn dat gebaseerd is op de ontwikkeling van een Zelf. Het kind beleeft zichzelf los van al het andere.

Gescheiden van het geheel

Scheiding is een van de integrale kenmerken van het ego. Het ego geeft je het besef dat je gescheiden bent van het geheel. Het kind begint eerst te leren dat dit haar arm is, dit is zijn neus, dit zijn haar oren, zijn ogen. Het begint om zichzelf gelijk te stellen met zijn fysieke lichaam. Het kind ontwikkelt een gevoel van eigenwaarde, gekoppeld aan het lichaam.

Het kind wordt ook gestimuleerd om intellectueel een gevoel van eigenwaarde te ontwikkelen. Maar deze intellectuele – of eigenlijk rationele ontwikkeling – wordt in de eerste plaats ook gelijkgesteld met het lichaam. Als ouders zeggen we tegen ons kind: ‘Schat, dit is jouw speelgoed’. Het kind begint zichzelf dus te identificeren met fysieke dingen; dit is je fles, dit is je auto, dit is je mama, dit is je vader’. En fysieke dingen worden een verlengstuk van zijn of haar gevoel van eigenwaarde.

Dit duurt voort tot in de volwassenheid, waar we overstappen naar groter, duurder en meer geavanceerd ‘speelgoed’ om ons mee te identificeren. Maar we maken nog steeds de fundamentele fout – helaas een onvermijdelijke – dat we een ‘Ik’ hebben (of zijn) die los staat van al het andere. Deze fout moeten we overkomen om verder komen; om ons te transformeren, om ons uit ons Zelf te ontstijgen.

Dit is dus waar het verhaal van Ik vandaan komt. Dit is hoe een kind begint om een gevoel van Zelf te ontwikkelen. Het begint een Ego te ontwikkelen. En dit paradigma, deze staat van bewustzijn, leidt onvermijdelijk tot lijden, omdat het is gebaseerd op dingen die uiteindelijk vergaan. Zelfs het lichaam zal sterven. Niets is blijvend. Al het fysieke is van voorbijgaande aard; het is allemaal tijdelijk.

Angst voor de dood

Dit is waarom onze cultuur en onze maatschappij, die beiden zijn gebaseerd op materialisme, de dood zo erg vreest. Voor het ego geldt ‘dood is dood’. Dood is het einde. Maar voor de ziel is er geen einde. De ziel kan nooit sterven, het is eeuwig. Maar omdat we ons Zelf niet identificeren met de ziel, hebben we de neiging om de dood te vrezen.

Wij vrezen het eindige. Dit creëert eigendommen en afhankelijkheden. Vanwege onze eigendommen en afhankelijkheden proberen we voortdurend om de dood te ontlopen. We rennen in paniek in de tegengestelde richting. We worden voortgedreven door de drang om te overleven.

Maar deze overleving gaat nu niet alleen maar over onszelf, maar ook over het overleven van fysieke dingen; over ons lichaam, ons geld, onze bezittingen. En dit verhaal dat we creëren zorgt dat we ons leven als moeilijk, bedreigend en pijnlijk ervaren.

Gebonden aan tijd

Het lijden en het verhaal van Ik 3

Een van de essentiële kenmerken van het verhaal van Ik, is dat het beperkt is tot – of gebaseerd is op – de tijd. Een van de essentiële kenmerken van het ego is dat het gevoel van Zelf gebonden is aan tijd. Er zijn drie verschillende mogelijkheden (of werkelijkheden) wat betreft tijd en realiteit. Er is maar één realiteit op een specifiek moment. Er is het verleden. Er is het heden. En er is de toekomst.

De sleutel tot het overstijgen van het ego (het Zelf) is om te leren hoe je in het huidige moment kunt leven, buiten de tijd. Leren hoe je de tijd kunt overstijgen. Het overstijgen van de tijd is de sleutel tot spirituele evolutie. Het is de sleutel tot het ontstijgen boven het Zelf uit. Het Zelf wil – en kan alleen – zichzelf en zijn verhaal projecteren op het verleden of op de toekomst. In het huidige moment kan het ego niet bestaan.

In de perfectie van het moment, dit specifieke moment, worden alle labels, alle definities, alle begrippen, zinloos. Ze sterven. Ze hebben geen betekenis. Deze dingen bestaan alleen in de tijd. Zelfs het concept van eigendom, van bezit, kan alleen bestaan met betrekking tot tijd; met betrekking tot het verleden en de toekomst.

Bijvoorbeeld, het huis dat je bezit, of je auto, of wat je ook denkt te ‘bezitten’, kan alleen bestaan in de tijd. Het is een concept. Een idee waarmee we iets kunnen identificeren dat zich in de toekomst of in het verleden bevindt. Maar op dit moment is er niet zoiets als ‘jouw eigendom’. Het is gewoon wat het is, gewoon hoe het bestaat. Op dit moment is er geen gevoel van bezit, er is alleen de ervaring van – en met – het object.

Alleen op dit moment kun je een auto écht ervaren, een auto besturen, een kamer in het huis bewonen, op een plek in het huis zitten, of een ander mens ervaren. In dit huidige moment kun je alleen ervaren. Dit is eigenlijk de enige manier om iets te ervaren, in het huidige moment. Alle conceptuele ervaringen wie en wat we zijn, en ons ego, vallen in het moment weg, omdat hun bestaan wordt ontleend aan de tijd.

Mentale projectie

Dit is de reden waarom we zelfs het gevoel hebben dat we andere mensen moeten controleren, manipuleren en bezitten. Bijvoorbeeld, “mijn” zoon, “mijn” echtgenoot en “mijn” broer. Ook bij onze interactie met mensen draait alles om mij, mijn, mijn, mijn.

Hierdoor zien we de andere mens niet echt. Wij zijn niet in staat om te zien wie ze zijn. Want in plaats van ze te zien, in plaats van het zien van de realiteit van die andere persoon, leggen we ons een mentale projectie op van hen zoals zij in relatie staan tot ons.

Dat is waarom ons besef van liefde vaak onjuist is. Ons besef van liefde bestaat eigenlijk uit uitbreidingen van het Zelf. Ze zijn eigenlijk manieren om het gevoel van Zelf te versterken. Ware liefde is alleen mogelijk als er geen ‘Ik’ meespeelt. Alleen dan kunnen we de ander echt zien. Alleen dan kunnen we de ander echt ervaren. Alleen dan kunnen we ons echt met de ander relateren. Alleen dan kunnen we echt van de ander houden. Wanneer ‘ik’ en ‘mij’ er niet meer bij betrokken worden.

Op dat moment begint het leven met de ervaring zoals deze echt was bedoeld. Het echt zien van de andere, het echt ervaren van de uniekheid en schoonheid van de andere. Voorbij het Zelf, voorbij ‘mij’ en ‘mijn’, voorbij eigendom en bezit.

Het Zelf overstijgen

Tot zover hebben we veel informatie gegeven over de aard van het Ego en de aard van het Zelf. Maar wat kunnen we er nu aandoen? Hoe kunnen we eigenlijk het Zelf overstijgen ? Hoe komen we voorbij het ego?

Het lijden en het verhaal van Ik 4Als eerste; mediteren. In meditatie overstijgen we tijd. Uiteindelijk stoppen we met denken. In het begin zal het moeilijk zijn. Je ego gaat in het verweer. Maar wanneer je het volhoudt, dan begin je langzaam in het huidige, tijdloze moment te komen en kun je dit moment ervaren. Dan krijgt je leven een geheel nieuwe vitaliteit met meer nieuwe energie.

Ten tweede dienen we bewust en alert te worden. Tijdens je meditatieve spirituele oefeningen beoefen je eigenlijk observatie. Wanneer je begint te denken, wanneer gedachten ontstaan in je meditatie, dan observeer je ze. Je hoeft geen commentaar op ze te geven, je hoeft geen mening over ze te vormen, je hoeft ze niet te labelen, je hoeft ze niet te beoordelen, je hoeft je niet met ze te identificeren. Je kan ze gewoon observeren.

Wanneer je energie onttrekt uit je gedachten, uit je brein, door niet met ze te identificeren dan neemt de kracht van je gedachten langzaam af. Je brein krijgt geen signalen binnen om zich mee te voeden. Je brein, je ratio, begint zich over te geven. Het zal zich gewonnen geven wanneer we het niet meer voeden met energie. Uiteindelijk zal je brein helemaal stoppen met denken. Het zal langzaam minder en minder gedachten vormen.

Door dit te observeren, door simpelweg je gedachten te observeren, door gewoon te luisteren naar je gedachten, te luisteren naar de stem in je hoofd, begin je er van te los te komen. Wanneer dat gebeurt, dan creëer je een ruimte tussen jezelf en je brein, je ego, je valse Zelf.

Als je die ruimte creëert, dan kan je gaan zien met je spirituele visie. Dan kan je het Ware Zelf zien. Je kan een begin maken met het luisteren naar je Ware Zelf, en je wordt er bewust van. Verlichting is het besef dat je niet je (valse) Zelf bent. Je bent niet een brein dat worstelt om te overleven. Je bent niet dat kleine druppeltje water dat op terugreis is vanaf de wolken naar de oceaan. Je bent de oceaan. Dat is het moment van ontwaken. Het moment van Verlichting.

Doel van het spirituele pad

Dit alleen (rationeel) te weten, is niet genoeg. Het zal het proces helpen, misschien het proces versnellen, maar we moeten het in de praktijk beseffen. We moeten op het spirituele pad blijven, om dit op een fundamenteel niveau te realiseren. Om dit te realiseren, om dit tastbaar te maken. En dat betekent, wanneer we dit echt beseffen, wanneer we er op mediteren, wanneer we het spirituele pad actief nastreven, dat we uiteindelijk dit proces naar een staat van zuiverheid, en naar de staat van spirituele verlichting, versnellen. Dat is het doel van elk spiritueel pad.

We moeten oefenen. Wanneer we niet oefenen dan worden we achteloos. Dan raken we opnieuw verloren in de wereld van vormen en materie. We worden achteloosheid, bewust-loos, en we beginnen te lijden – op de een of andere manier – omdat al het lijden van het ego, van het Zelf, komt.

Al het lijden zal ons eraan herinneren dat we niet zijn waar we moeten zijn. Het zal zijn als een vuur. Als een vlam dat ons van onderaf opwarmt. Het drijft ons voort. Maar het vuur van het Zelf, het vuur van het ego, zal uiteindelijk opbranden. En het zal ons uiteindelijk terugleiden naar ons ware thuis.

Door spiritualiteit na te streven. Door een staat van aanwezigheid, alertheid en bewustzijn te cultiveren. Door te leren om voorbij het Zelf, het Ego, het brein te leven. Door uiteindelijk de weg van het hart te omarmen en te leven vanuit het hart, vanuit de ziel, zullen we weer bewust-zijn bereiken en ontwaken in de tijdloze goddelijke aanwezigheid.

Weerstand leidt tot lijden

Onthoud simpelweg dat alle weerstand leidt tot lijden. Een weerstand die afkomstig is van je ratio en je ego. Je ego doet er alles aan om niet verslagen te worden. Overgave betekent om stil te zijn, vredig te zijn, harmonieus te zijn, om innerlijk in een staat van pure aanwezigheid te zijn zonder mentale activiteit. Alleen in die staat kun je daadwerkelijk effectief zijn, ongeacht wat er gebeurt in het leven.

Wat er ook gebeurt in je leven, alleen in een staat van innerlijke overgave kun je effectief omgaan met het leven. Dit is de sleutel tot effectiviteit en blijvend succes. De sleutel is overgave van het Zelf, het overgeven van de ratio, overgave van het ego. Het leven is ontworpen om ons terug naar huis te leiden terug. Terug naar de Noodzakelijke Bron. Zodat we uiteindelijk leren hoe we bewust het ego kunnen ontbinden.

Evolutie

Het lijden en het verhaal van Ik 5

Evolutie is een mooi woord, want evolutie is verandering. Het betekent groei, het betekent vooruitgang. Misschien is één van de mooist illustraties van dit concept van de evolutie de levenscyclus van een vlinder. Het begint als een kleine rups, die kruipt over de grond. Uiteindelijk stapt de rups in een cocon, een soort graf, en gaat vervolgens door een wonderbaarlijk proces waar de originele vorm van de rups sterft.

De rups geeft op wat hij vroeger was, en wordt herboren als een schitterende nieuwe creatie die nu kan vliegen, en vreugde kan geven aan iedereen die de vlinder ziet. Hij is herboren. Het is iets mooiers, oneindig veel mooier, geworden.

Dit is ook het leven van de mensheid en het doel van het spirituele pad. Spiritualiteit is uiteindelijk het pad van de dood. Het is de weg van het sterven. Sterven voordat je fysiek sterft. De dood is ons lot. De dood is de poort. De dood is het pad. We zijn gemaakt om te sterven. Dit niet in een immorele manier bedoeld. Maar de dood van het Zelf, de dood van het ego, is waar het leven over gaat.

Als we in staat zijn om dat te bereiken, dat ons ego sterft, dan is de rest van onze levenservaring, ongeacht de tijd die we hebben toegewezen gekregen op deze planeet, op een heel ander niveau. We beginnen te leven alsof de hemel hier nu op aarde is. Dit is de goddelijke bestemming van de mensheid. En dit is het doel van het spirituele pad.

Terug naar de Bron

Als we niet beseffen dat dit ons lot is, en als we niet bewust het spirituele pad omarmen om te sterven voor onze fysieke dood, dan zullen we er uiteindelijk achter komen wanneer we onze laatste adem in deze wereld uitademen. Dan zal het ego alsnog sterven. Wanneer het lichaam sterft, dan moet ook het ego sterven. Na dood van ons fysieke bestaan zal de mensheid, terug bij zijn Noodzakelijke Bron, een nieuwe staat van bestaan bereiken.

Maar het ego kan moeilijk loslaten en daarom veroorzaakt het lijden. Het creëert de hel voor zichzelf. Uiteindelijk is het doel van ons aardse bestaan om weer terug te keren naar huis. We zijn een goddelijk wezen dat een menselijke ervaring meemaakt. Er is geen noodzaak om te wachten tot het einde van je leven. Je hoeft niet te wachten tot je laatste adem. We kunnen nu dat pad bewandelen.

Geschenk

We kunnen het pad van spirituele hervorming en revolutie nu nastreven. Dit is waar origineel religie voor geopenbaard is. Dit is de reden waarom spiritualiteit als een geschenk aan ons werd gegeven. Dit is heel anders dan de typische interpretatie van religie. In die interpretatie wordt religie gelijkgesteld met zijn uiterlijke, rigide vormen. Religie wordt dan alleen een ritueel, alleen bidden, alleen vasten, alleen strenge wetten, alleen het praktiseren van de externe vormen. Maar de realiteit van religie is intern, de realiteit is je ziel.

Uiteindelijk beseffen we: ‘nu is het tijd om naar huis terug te keren’. Hopelijk realiseren we dit bewust in plaats van dat we het realiseren door te lijden. Lijden drijft ons terug naar de eenheid. Maar dit ‘terugkeren’ is teruggaan naar een staat waarin we ons Zelf en ons ego opgeven. We komen van een staat van onschuld, en gaan daar weer naar terug. Uiteindelijk zullen we terugkeren naar een staat van heelheid, eenheid en harmonie.

 

Een reactie op “Het lijden en het verhaal van Ik

  1. Avatar

    Ook dieren kennen van nature een duidelijk mijn en dijn. Bijvoorbeeld bij een hond; ‘mijn botje’, ‘mijn territorium’. Blijkbaar is het besef van afgescheidenheid iets natuurlijks en functioneels. Alleen mensen ervaren afgescheidenheid als iets problematisch, iets waar wat aan gedaan moet worden.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

Don`t copy text!

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief en ontvang gratis een mystiek e-boek

Schrijf je nu in voor onze maandelijkse nieuwsbrief. Dan blijf je niet alleen gemakkelijk op de hoogte van interessante artikelen, nieuwe cursussen en leuke acties, maar ontvang je ook tijdelijk het exclusieve mystieke ebook 'De Tempel der Mensheid'.