Mystiek

De vier vijanden en de weg naar het Licht

Wat gebeurt er wanneer je innerlijke drang zo sterk is dat je besluit om de weg naar het Licht te gaan? Kunnen we iets leren van de mensen die deze weg voor ons hebben afgelegd? Hoe verhouden de tussenstops op de weg zich met de fasen in de spirituele alchemie?

De weg naar zelfrealisatie, of zoals men het vroeger noemde de weg naar het Licht, kent een aantal fasen of tussenstops. Hoewel de fasen een bepaalde volgorde hebben, zijn ze voor ieder mens anders. Deze fasen zijn terug te vinden in alle authentieke inwijdingstradities. Voor dit artikel worden de mystieke fasen vergeleken met de fasen in de spirituele alchemie.

Het begint allemaal met het actief worden van een innerlijke drang. Een drang naar verdieping en persoonlijke verbetering. In het begin is deze drang nog vaag en onduidelijk. We krijgen door dat er iets groters en belangrijker is dan ons (huidige) zelf. De innerlijke drang laat ons verder kijken, naar dit universum, naar onze realiteit. Het doet ons beseffen dat er iets groters is waar we deel van uitmaken. We beseffen dat we in potentie ‘meer’ of ‘beter’ zijn dan we op dat moment aan onszelf en aan de wereld om ons heen laten zien.

In vroege tijden werd dit ‘groters’ God genoemd, of zoals bij de oude Griekse filosofen de Noodzakelijke Bron of het Hoog Beginsel. Het is een herinnering dat er iets is dat deze wereld en ons bestaan in zeer sterke mate beïnvloedt. Er is iets dat orde schept en handhaaft. We gaan op zoek naar deze bron. In vroege tijden beschreven mystici deze drang en zoektocht in termen van ‘heimwee’ en ‘terugkeren naar huis’. Dit besef is eigenlijk de enige echte vereiste om aan de reis te beginnen.

Bij dit eerste besef – deze eerste voorzichtige opening van het hart – leren we dankbaarheid. We zijn dankbaar voor alles wat we hebben gekregen en krijgen. Maar daar hoort ook angst bij; angst dat het afgenomen kan worden.

150px-Squaredcircle.svgAlchemie: Bij de eerste stap, calcinatie, wordt de materie verbrand. Dit werd later in dieptepsychologische termen geïnterpreteerd als het verbranden van het ego. Met het ego bedoelt men hier het dagelijkse masker dat iemand draagt, het zich zorgen maken over het uiterlijk en over wat anderen zeggen. De scheikundige kant hiervan is het verbranden van de te zuiveren substantie (meestal een plant). Op de Smaragden Tafel is dit gelijk aan zin 9: Zijn vader is de Zon.

Element: Vuur
Kleur: Magenta
Planeet: Saturnus
Metaal: Lood

De tweede fase is fase van schuld/boetedoening. Hoe slecht hebben we al die tijd geleefd? Hoe zeer hebben we onszelf en onze medemensen tekort gedaan door niet het beste uit onszelf te halen? Of de beste kant van onszelf te laten zien? Het felle licht van het Summum Bonum doet ons inzien hoe ver we ervan verwijderd zijn en hoe diep we in de duisternis zitten. Hoe meer spijt we betuigen, hoe meer we uit de duisternis komen. Door middel van spijt openen we ons hart voor meer en meer licht. Deze oprechte spijtbetuiging is zeer zwaar voor ons ego.

150px-Squaredcircle.svgAlchemie: Bij de tweede stap, dissolutie, worden de restanten van het ego opgelost. De restanten bestaan uit de mannelijke (verstand) en vrouwelijke (gevoel) kanten. Maar ze zijn nog sterk vervuild met de resten van het ego. Zin 10 van de Smaragden Tafel verwijst hiernaar: Zijn moeder is de Maan.

Element: Water
Kleur: Lichtblauw
Planeet: Jupiter
Metaal: Tin

four-ordealsMet het licht komen de vier vijanden. Dit is de fase waar de meeste mensen stoppen. Verder gaan de ware zoekers.

  1. De eerste vijand is de materiële wereld
  2. De tweede vijand is je begeertes/hartstochten
  3. De derde vijand is het externe kwaad
  4. De vierde vijand is je ego; je lagere of primitieve zelf


De zoeker dient de vier vijanden te overwinnen middels:

  1. Afstand nemen van de materie. De liefde – of eigenlijke ongezonde obsessie – voor materiële zaken moet uit het hart.
  2. Afstand nemen van mensen. Zonder mensen kunnen je begeertes zich niet optimaal uiten. Denk maar aan het uiten van woede, hebberigheid, ongeduld en verdriet. In de meeste gevallen worden deze emoties opgewekt door je reactie op wat andere mensen zeggen en doen.
  3. Het kwaad bevecht je door ongehoorzaamheid. Door er niet naar luisteren en niet naar te handelen.
  4. Het ego bevechten is het allermoeilijkste. Want het ego heb je nodig om te overleven in deze wereld en deze zal dus nooit weggaan. Het ego kan gezien worden als een rijdier. Een wild paard dat de berijder de baas is, is nutteloos. Een getemd paard dat luistert naar zijn berijder is nuttig en neemt zijn baas overal snel naar toe. Zoals je een paard temt, zo tem je ook het ego. Je beteugelt het. Niet te los maar ook niet te strak. De teugels zijn de regels van moraliteit, ethiek en deugdzaamheid.

Het ego blijft bij je de gehele weg naar het licht.

Als het ego kleiner wordt, gaat het protesteren door je angst om te overleven te vergroten. Die angst hebben we allemaal. Hoe heb ik te eten wanneer ik geen inkomen heb? Wie houdt er van mij wanneer ik geen partner heb? Waar slaap ik als ik geen huis heb? Dit gevecht met het ego win je door vertrouwen te hebben in het lot/het hogere.

150px-Squaredcircle.svgAlchemie: Bij de derde stap, separatie, worden de restanten van elkaar gescheiden, het mannelijke van het vrouwelijke. De rest wordt weggegooid (de resten van het ego). De wind draagt het in zijn buik zegt de Smaragden Tafel (zin 11).

Element: Lucht
Kleur: Oranje
Planeet: Mars
Metaal: Ijzer

In de volgende fase groeit het besef dat het lot van je leven niet in jouw handen ligt. Je ervaart nu ook het (harmonische) ritme van voor- en tegenspoed in je leven. Dit gevecht win je door geduld en tevredenheid.

150px-Squaredcircle.svgAlchemie: Bij de vierde stap, conjunctie, verkrijgt de alchemist de ‘kleine steen’ (der wijzen). Het is de eerste hereniging van de twee delen (verstand en gevoel). De alchemisten noemden dit ook wel huwelijk van de koning en de koningin. Bij het bereiken van deze stap ontstaat een soort innerlijke rust; de dualiteit is opgeheven zonder tussenkomst van een ego. De voedster ervan is de aarde (zin 12), staat er in de Smaragden Tafel. Dit is slechts het begin. Het ‘koninklijk kind’ moet met beide benen op de grond blijven staan en het doel voor ogen houden.

Element: Aarde
Kleur: Groen
Planeet: Venus.
Metaal: Koper

Na dit alles, en wanneer het ego flink kleiner is geworden, krijgt de zoeker hoop in het goede (beloning) en angst voor het slechte (straf). Je ego geeft zich nu over en wil het goede doen. In het begin nog uit angst voor straf. Maar je bent nog niet veilig.

150px-Squaredcircle.svgAlchemie: De vijfde stap, fermentatie ofwel gisting, is scheikundig gezien een omzetting. De bij stap vier verkregen stof moet eerst rotten en dan gisten om een nieuw soort verbinding te krijgen. De oude alchemisten voegden bij het rottingsproces vaak mest toe om het te versnellen. Na de rotting begon de werkelijke gisting, dat (meestal) resulteerde in een geelachtige stof.

Substantie: Zwavel
Kleur: Turquoise
Planeet: Venus
Metaal: Kwikzilver

Nu komt het zesde niveau: Het gevecht tegen de trots. Je voelt je trots over het goede dat je doet en vooral door het respect en de waardering die je krijgt van mensen. Zoekers lopen in deze fase het gevaar om narcistisch te worden en te gaan geloven dat ze een verlichte goeroe of wijze leermeester zijn. Er is een wapen tegen deze zelfaanbidding. Deze fase is het moeilijke gevecht tegen hypocrisie. Het wapen is oprechtheid en integriteit.

150px-Squaredcircle.svgAlchemie: De zesde stap is distillatie. Scheikundig is dit het laten koken en condenseren van de bij stap vijf verkregen stof, om een hogere concentratie en zuiverheid te verkrijgen. De Smaragden tafel zegt hierover (zinnen 20 en 21): Als je te werk gaat met groot vernuft, stijgt deze kracht van de aarde op naar de hemel (=verdampen), en daalt weer af naar de aarde (=condenseren) en ontvangt energie van de hogere en de lagere (regionen). Praktisch laat de adept in deze fase het wereldlijke leven los.

Substantie: Kwikzilver
Kleur: Donkerblauw
Planeet: Mercurius
Metaal: Zilver

Wanneer we dit hebben overwonnen en ons scharen onder de integere mensen bereiken we het Licht. Dit is het zevende en laatste niveau. Dit is het niveau dat je weet – en vooral ervaart – dat je zwemt in de oceaan van het goddelijke. Alles is een geschenk en een gunst van het Hogere. Alles was niet van jou maar van het Hogere. Jij was een vehikel van het Hogere naar het Hogere om Zichzelf te kennen. Het enige wat iemand dan nog is, is dankbaar. En zo is de cirkel compleet. De cirkel waar het middelpunt overal is en de omtrek nergens.

150px-Squaredcircle.svgAlchemie: De zevende en laatste stap, coagulatie, is het ultieme samengaan van de gezuiverde delen van het zelf. Beneden zoals boven, en boven zoals beneden staat er in de Smaragden tafel. Geest en lichaam worden één. De adept is verlicht.

Substantie: Zout
Kleur: Paars
Planeet: Zon
Metaal: Goud

 

Gerelateerde artikelen

Abonneer
Abonneren op
guest

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

1 Reactie
Inline Feedbacks
Bekijk alle opmerkingen
L.J. Vlaanderen
L.J. Vlaanderen
1 jaar geleden

Onderdelen van dit artikel herken ik.
Het systeem kan ik begrijpen, als ik het lees. Echter…of ik het onthouden kan? Maar dat is waarschijnlijk ook niet de bedoeling. Je kunt beter handelen en het “aan den lijve” en innerlijk ervaren.
Er zijn zeker links met mijn eigen ontwikkeling.
“De hele weg gaan”, zal me niet lukken in dit leven. Daar zullen nog wat levens voor nodig zijn, denk ik.